Αμοιβές μελών Δ.Σ. για υπηρεσίες

Grant Thornton: Φορολογικό κίνητρο για τις δαπάνες επιστημονικής & τεχνολογικής έρευνας

Toυ Χρήστου Κόδου - Tax Consultant της Grant Thornton

Είναι ευρέως γνωστό ότι η ανταγωνιστικότητα των εθνικών οικονομιών εξαρτάται μεταξύ άλλων και από τις επενδύσεις επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας. Υπό το πρίσμα αυτό και με απώτερο σκοπό την τόνωση των επενδύσεων επιστημονικής & τεχνολογικής έρευνας, για το διάστημα από 01.01.2005 έως 31.12.2008, παρέχεται στις επιχειρήσεις φορολογικό κίνητρο για την πραγματοποίηση δαπανών. Ειδικότερα, με τις διατάξεις του άρθρου 31§1ια΄ τουΚώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.2238/1994), όπως τροποποιήθηκαν με το άρθρο 9§8 του Ν.3296/2004, παρέχεται η δυνατότητα στις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας, πέραν της έκπτωσης αυτών από τα ακαθάριστα έσοδά τους, να αφαιρούν επιπλέον τεκμαρτώς (εξωλογιστικώς) ποσοστό 50% των δαπανών αυτών που πραγματοποίησαν μέσα στη χρήση και από τα καθαρά κέρδη, προκειμένου για τον προσδιορισμό των φορολογητέων κερδών.

Την τεκμαρτή έκπτωση δικαιούνται και οι επιχειρήσεις που τηρούν βιβλία Β' κατηγορίας του Κώδικα Βιβλίων καιΣτοιχείων. Επίσης, όλες οι επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή με την οποία λειτουργούν (Α.Ε., δημόσιες επιχειρήσεις, Ε.Π.Ε., συνεταιρισμοί, προσωπικές εταιρείες, ατομικές επιχειρήσεις, κ.τ.λ.).

Προϋποθέσεις έκπτωσης

Η τεκμαρτή αφαίρεση κατά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος επιτρέπεται υπό τις κάτωθι προϋποθέσεις:

(α) Ως δαπάνες που δύνανται να αφαιρεθούν, σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι αυτές που ορίζονται στην Απόφαση του Υπουργού Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας 12962/3.11.1987 (Φ.Ε.Κ. 734Β'/22.12.1987), και οι οποίες έχουν γνωστοποιηθεί με την Εγκύκλιο ΠΟΛ.1228/20.9.2002 του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών. Για το σκοπό αυτό απαιτείται η λήψη από μέρους της επιχείρησης σχετικής βεβαίωσης που χορηγείται από το Υπουργείο Ανάπτυξης και με την οποία πιστοποιείται το είδος των δαπανών και του χρόνου πραγματοποίησής τους,

(β) Οι υπόψη πραγματοποιηθείσες δαπάνες της οικείας χρήσης, όπως έχουν πιστοποιηθεί από το Υπουργείο Ανάπτυξης, πρέπει να υπερβαίνουν το μέσο όρο των αντίστοιχων δαπανών που πραγματοποίησε η επιχείρηση κατά τις δύο προηγούμενες χρήσεις. Για παράδειγμα, μια επιχείρηση που κατά τις χρήσεις 2006 και 2007 πραγματοποίησε δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας ύψους 450.000 € και 400.000 € αντίστοιχα, και στην χρήση 2008 πραγματοποιήσει δαπάνες 500.000 € δικαιούται να αφαιρέσει τεκμαρτά από τα καθαρά κέρδη ποσό 250.000 €.

και

(γ) Η ύπαρξη φορολογητέων κερδών. Καθώς, ο νόμος ορίζει ότι η αφαίρεση, των εν λόγω δαπανών, γίνεται από τα φορολογητέα καθαρά κέρδη της επιχείρησης, συνάγεται ότι σε περίπτωση κατά την οποία η επιχείρηση δεν έχει φορολογητέα κέρδη αλλά ζημία, τότε αυτή δεν δικαιούται να προσαυξήσει τη ζημία της με το 50% των πιο πάνω δαπανών. Ωστόσο, σημειώνεται ότι στην περίπτωση που μετά τη μείωση των φορολογητέων κερδών της επιχείρησης με τις πιο πάνω δαπάνες, προκύπτει φορολογική ζημία, αυτή μεταφέρεται για συμψηφισμό με τα κέρδη των πέντε (5) επόμενων οικονομικών ετών.

Η εξωλογιστική αφαίρεση του 50% των πιο πάνω δαπανών γίνεται, κατά ρητή διατύπωση του νόμου, από τα καθαρά κέρδη που προσδιορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Φ.Ε. Επομένως, η αφαίρεση θα γίνεται από τα κέρδη που προκύπτουν μετά τη λογιστική αναμόρφωση με τις μη αναγνωριζόμενες προς έκπτωση δαπάνες. Επειδή δε ο νόμος ορίζει, ότι η αφαίρεση γίνεται από τα καθαρά κέρδη της επιχείρησης, συνάγεται, ότι σε περίπτωση που υφίσταται υπόλοιπο ζημίας παρελθουσών χρήσεων για μεταφορά, θα γίνεται πρώτα ο συμψηφισμός της ζημίας αυτής και από το προκύπτον υπόλοιπο καθαρών κερδών θα γίνεται η αφαίρεση των υπόψη δαπανών.

Κατηγορίες δαπανών επιστημονικής & τεχνολογικής έρευνας

Οι δαπάνες που ορίσθηκαν με την απόφαση αυτή, αφορούν στις εξής δραστηριότητες:

α. Μελέτη και εκπόνηση πρωτότυπων εργασιών, που έχουν σκοπό την προαγωγή της επιστημονικήςγνώσης, σύμφωνα με γενικά παραδεκτές επιστημονικές θεωρίες ή την επεξεργασία νέων θεωριών, ικανών να γίνουν αποδεκτές από την επιστημονική κοινότητα (επιστημονικές έρευνες).

β. Μελέτη και εκπόνηση συστηματικών εργασιών που βασίζονται σε υπάρχουσες γνώσεις (από την έρευνα ή από την πρακτική εμπειρία), με σκοπό την προεργασία για την παραγωγή νέων υλικών, προϊόντων ή διατάξεων (συσκευών, μηχανών, κατασκευών κ.λ.π.), την κατάρτιση νέων διαδικασιών συστημάτων ή υπηρεσιών ή την ουσιαστική βελτίωση αυτών που υπάρχουν για συγκεκριμένες εφαρμογές (τεχνολογικές έρευνες).

Επίσης, στις παραπάνω δραστηριότητες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας περιλαμβάνονται ενδεικτικά και οι δραστηριότητες για:

α.κατάθεση αιτήσεων για χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αναζήτηση συγγενών εφευρέσεων, υποστήριξη του νέου και της εφευρετικής δραστηριότητας των επινοημάτων,

β.εκτέλεση κατασκευαστικών μελετών (ENGINEERING) για το τελικό προϊόν και την τελική διαμόρφωση του προϊόντος, ώστε να είναι εμπορεύσιμο, δοκιμαστική κατασκευή μικρής σειράς πρωτοτύπων,

γ. εκτέλεση βιομηχανικών σχεδίων Grant Thornton: Αμοιβές μελών Δ.Σ. για υπηρεσίες

Του Μιχάλη Ζελενίτσα - Tax Consultant της Grant Thornton

Οι αμοιβές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, οι οποίες παρέχονται πέρα από τα κύρια καθήκοντά τους βάσει ειδικής σχέσεως μισθώσεως εργασίας ή εντολής σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 24 του Κ.Ν. 2190/1920, έχουν την παρακάτω φορολογική αντιμετώπιση:

Αμοιβές που αποτελούν εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις

Οι μισθοί που καταβάλλονται σε μέλη του Δ.Σ. για τις υπηρεσίες που παρέχουν βάσει ειδικής σύμβασης μίσθωσης εργασίας ή εντολής, εφόσον ταμέλη αυτά είναι ασφαλισμένα σε οποιονδήποτε, εκτός του ΙΚΑ, ασφαλιστικό οργανισμό ή ταμείο (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΕΒΕ, Ταμείο Εμπόρων κλπ.) για τη συνταξιοδότησή τους και όχι για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, θεωρούνται ως εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις (άρθρα 28, παράγραφος 3, περίπτωση στ΄ του ΚΦΕ και ΠΟΛ.1042/1993). Συνεπώς, στην περίπτωση που είναι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ μόνο για ιατροφαρμακευτική κάλυψη, οι μισθοί που λαμβάνουν αποτελούν εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις .

Εφόσον οι αμοιβές αυτές θεωρούνται εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις, διενεργείται παρακράτηση 25% (άρθρο 55, παράγραφος 1, περίπτωση α΄ του ΚΦΕ). Η παρακράτηση του φόρου γίνεται επί του καταβαλλόμενου μισθού μετά την αφαίρεση των αναλογούντων τελών χαρτοσήμου, των ασφαλιστικών εισφορών που αποδίδονται σε ταμεία ασφάλισής τους, εφόσον η καταβολή τους είναι υποχρεωτική από το νόμο, καθώς και των εισφορών που καταβάλλονται σε ταμεία προαιρετικής ασφάλισης, εφόσον αυτά έχουν συσταθεί με νόμο.

Όπως έχει γίνει δεκτό με την ΠΟΛ.1141/1992 (και ΠΟΛ.1042/1993) διαταγή, για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή των ανωτέρω, τα μέλη του Δ.Σ., που οι μισθοί τους θεωρούνται από φορολογική άποψη, ως εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις, θα πρέπει κατά την καταβολή των μηνιαίων ασφαλιστικών τους εισφορών, να ζητούν από τα αρμόδια εισπρακτικά όργανα του οικείου Ασφαλιστικού Οργανισμού σχετική απόδειξη καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών. Τις αποδείξεις των μηνιαίων εισφορών, καθώς και την πρωτότυπη βεβαίωση που εκδίδει στο τέλος του χρόνου ο Ασφαλιστικός Οργανισμός για το συνολικό ποσό των εισφορών που κατέβαλε στο έτος αυτό ο ασφαλιζόμενος, θα παραδίδουν τα μέλη του Δ.Σ. στην ανώνυμη εταιρεία, προκειμένου να εξευρεθεί το ποσό επί του οποίου θα υπολογισθεί ο φόρος που θα παρακρατηθεί. Οι ανωτέρω αποδείξεις καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών και η σχετική ως άνω βεβαίωση αποτελούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, προκειμένου ο έλεγχος να διαπιστώσει αν ορθά έγινε η παρακράτηση του φόρου 25% από την ανώνυμη εταιρεία.

Ο φόρος παρακρατείται από την ανώνυμη εταιρία κατά την καταβολή των μισθών και για την απόδοσή του εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 59, σύμφωνα με τις οποίες αποδίδεται εφάπαξ ανά δίμηνο εφόσον απασχολεί ή καταβάλλει συντάξεις σε λιγότερα από πεντακόσια (500) πρόσωπα.

Με την παρακράτηση του φόρου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων για τους μισθούς που εισπράττουν και ο καταβληθείς φόρος από την επιχείρηση δεν συμψηφίζεται ούτε επιστρέφεται. Σχετικά με το χαρτόσημο, σύμφωνα με την ΠΟΛ.1069/2002, οι αμοιβές που καταβάλλει ανώνυμη εταιρεία σε μέλη διοικητικού συμβουλίου, τα οποία συνδέονται με την Α.Ε. με σύμβαση εργασίας δεν υπόκεινται σε τέλη χαρτοσήμου.

Αμοιβές που αποτελούν εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες

Οι μισθοί που καταβάλλονται σε μέλη του Δ.Σ. για τις υπηρεσίες που παρέχουν βάσει ειδικής σύμβασης μίσθωσης εργασίας ή εντολής, εφόσον τα μέλη του Δ.Σ. είναι ασφαλισμένα στο ΙΚΑ με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη, αποτελούν εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες (ΠΟΛ.1042/1993). Eπίσης, σύμφωνα με την ΠΟΛ. 1214/1996 εγκύκλιο, η πάγια αντιμισθία που λαμβάνει δικηγόρος, ο οποίος είναι μέλος του Δ.Σ. ανώνυμης εταιρίας, για τις νομικές υπηρεσίες που προσφέρει στην εταιρία, θεωρείται ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες. Όταν τα μέλη του Δ.Σ., παράλληλα με την ασφάλιση που έχουν στο ΤΑΕ ή οποιοδήποτε άλλο ασφαλιστικό οργανισμό ή ταμείο, είναι ασφαλισμένα με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη και στο ΙΚΑ, επειδή επιβάλλεται από τη νομοθεσία τους για τις παρεχόμενες προς την ανώνυμη εταιρεία υπηρεσίες, οι μισθοί, που λαμβάνουν για αυτές, αποτελούν εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες (ΠΟΛ.1042/1993).

Οι μισθοί που καταβάλλονται από την Α.Ε. στα μέλη του Δ.Σ. και θεωρούνται ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες, εφόσον υφίσταται σχέση εξαρτημένης εργασίας, υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου σύμφωνα με το άρθρο 57 του ΚΦΕ, ο οποίος αποδίδεται εφάπαξ ανά δίμηνο εφόσον η εταιρεία απασχολεί ή καταβάλλει συντάξειςσε λιγότερα από πεντακόσια (500) πρόσωπα. Με την παρακράτηση του φόρου δεν εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων, οι οποίοι φορολογούνται με τις γενικές διατάξεις.

Σχετικά με το χαρτόσημο, οι αμοιβές που καταβάλλονται στα μέλη του Δ.Σ. που παρέχουν εξαρτημένη εργασία με ειδική σύμβαση μίσθωσης εργασίας ή εντολής και είναι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ απαλλάσσονται των τελών χαρτοσήμου.

Αμοιβές που αποτελούν εισόδημα από ελευθέρια επαγγέλματα

Οι αμοιβές που λαμβάνουν ελεύθεροι επαγγελματίες που συμμετέχουν στο Δ.Σ. για τις υπηρεσίες που παρέχουν στην εταιρεία ως σύμβουλοι, μηχανικοί, οικονομολόγοι κλπ. εκτός από τα κύρια καθήκοντά τους ως μέλη του Δ.Σ., θεωρούνται ως εισοδήματα από ελευθέρια επαγγέλματα και υποχρεούνται να εκδίδουν για τις αμοιβές αυτές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών (ΠΟΛ.1042/1993). Οι αμοιβές αυτές υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου 20% σύμφωνα με το άρθρο 58 του ΚΦΕ, ο οποίος αποδίδεται εφάπαξ ανά δίμηνο εφόσον η εταιρεία απασχολεί ή καταβάλλει συντάξεις σε λιγότερα από πεντακόσια (500) πρόσωπα. Σημειώνεται ότι οφείλεται και ΦΠΑ αν το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών υπόκειται σε ΦΠΑ, εκτός αν υπάρχει απαλλαγή.
(INDUSTRIAL DESIGN),

δ.σύνταξη τεχνικών προδιαγραφών για εξαρτήματα, υλικά, διατάξεις και προτύπων προδιαγραφών προϊόντων και μεθόδων εξέτασης και ελέγχου αυτών,

ε.οριστική διαμόρφωση του νέου εξοπλισμού, εργαλείων και των προδιαγραφών ελέγχου ποιότητας και παραγωγής,

στ.υλοποίηση έργων επίδειξης (DEMONSTRATION PROJECTS), εφόσον αυτά συνδυάζονται με δοκιμαστική εφαρμογή νέου προϊόντος ή μεθόδου παραγωγής,

ζ. εκτέλεση μελετών αγοράς και εμπορίας (MARKETING) νέων προϊόντων μιας επιχειρηματικής μονάδας.

Ενδεικτικά, ως τέτοιες δαπάνες αναφέρονται οι εξής:

α. εξοπλισμός εργαστηριακής υποδομής και εγκαταστάσεων ημιβιομηχανικών δοκιμών,

β. αμοιβές προσωπικού κάθε βαθμίδας (εξειδικευμένοι επιστήμονες, μεταπτυχιακοί σπουδαστές, τεχνικοί, διοικητικοί κ.λ.π.), που απασχολούνται στην εκτέλεση του έργου κατά το χρόνο διάρκειάς του,

γ. μετακινήσεις εσωτερικού και εξωτερικού για συνεργασία με εργαστήρια, για συγκέντρωση πληροφοριών, ανακοίνωση αποτελεσμάτων σχετικών με ερευνητικό έργο που εκτελείται, εκτελέστηκε ή σχεδιάζεται για να εκτελεστεί, συμμετοχή σε σεμινάρια, συνέδρια, επιστημονικές συναντήσεις κ.τ.λ.

δ. αναλώσιμα διάφορα (όπως π.χ. χημικά αντιδραστήρια, μικροεξαρτήματα και όργανα μιας χρήσης ή μικρού αριθμού χρήσεων),

ε. χρόνος απασχόλησης Η/Υ, αγορά πακέτων προγραμμάτων Η/Υ,

στ. δαπάνη για άδεια εκμετάλλευσης Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, τεχνογνωσία κ.λ.π., που έχει σχέση με την εκτέλεση του ερευνητικού έργου,

ζ. ανάθεση σε ερευνητικά εργαστήρια του Δημόσιου τομέα ερευνητικού έργου (ή τμήματος) με σύμβαση,

η. δαπάνες που αφορούν υποχρεώσεις της επιχείρησης από την ίδια συμμετοχή σε ερευνητικά έργα ήπρογράμματα που συγχρηματοδοτούνται από το Δημόσιο (π.χ. Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας, Πρόγραμμα Συγχρηματοδότησης κ.τ.λ.) ή από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή διεθνείς οργανισμούς.

Καταληκτικά, επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω έχουν εφαρμογή, για δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2005 μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2008, ωστόσο δεν αποκλείεται το οικονομικό επιτελείο να εγκρίνει την παράταση εφαρμογής του εν λόγω φορολογικού κινήτρου.