Πώς θα φορολογούνται με τις νέες διατάξεις τα κέρδη από την πώληση εισηγμένων μετοχών;

Grant Thornton: Πώς θα φορολογούνται με τις νέες διατάξεις τα κέρδη από την πώληση εισηγμένων μετοχών;

Του Χρήστου Κόδου - Στελέχους του Φορολογικού Τμήματος της Grant Thornton

Όπως είναι γνωστό το μήνα Σεπτέμβριο ψηφίσθηκε από την ελληνική βουλήνέος νόμος με τίτλο «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ, ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ, ΜΕΤΡΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ», ο οποίος μεταξύ άλλων επιφέρεισημαντικές τροποποιήσεις ως προς την φορολογία εισοδήματος φυσικών καινομικών προσώπων. Το φορολογικό τμήμα της Grant Thornton, μέσωαρθρογραφίας και λοιπών ενεργειών, επιχειρεί να παρουσιάσει τιςκυριότερες φορολογικές μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο νόμο. Μεβάση το παραπάνω πλαίσιο, το παρόν άρθρο πραγματεύεται τις νέεςρυθμίσεις ως προς την φορολόγηση των κερδών, που αποκτούν τόσο φυσικάόσο και νομικά πρόσωπα, από την πώληση εισηγμένων μετοχών στοΧρηματιστήριο Αθηνών (Χ.Α.) ή και σε αλλοδαπό χρηματιστήριο.

Με το νέο νόμο προστέθηκαν δύο νέες παράγραφοι στο άρθρο 38 «Εισόδημααπό διάθεση και αποτίμηση χρεογράφων και παράγωγων χρηματοοικονομικώνπροϊόντων» του Κώδικα Φορολογίας Eισοδήματος (Κ.Φ.Ε. - Ν. 2238/1994),εκ των οποίων η πρώτη άφορα φυσικά πρόσωπα και η δεύτερη νομικάπρόσωπα. Τονίζεται ότι οι παρακάτω νέες ρυθμίσεις τόσο για φυσικά όσοκαι για νομικά πρόσωπα εφαρμόζονται αντίστοιχα και στις μεταβιβάσειςμετοχών εισηγμένων σε αλλοδαπό χρηματιστήριο αξιών ή σε άλλο διεθνώςαναγνωρισμένο χρηματιστηριακό θεσμό.

Φυσικά πρόσωπα & επιχειρήσεις με βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη (άρθρο 38§3 του Κ.Φ.Ε.) ορίζεται ότι τα κέρδηαπό την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αθηνών (Χ.Α.) σετιμή ανώτερη της τιμής απόκτησής τους, οι οποίες αποκτήθηκαν από1.1.2009 και μετά, και αποκτώνται από (α) φυσικά πρόσωπα, (β)επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής που τηρούν βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίαςτου Κ.Β.Σ. και (γ) αλλοδαπές επιχειρήσεις που δεν έχουν μόνιμηεγκατάσταση στην Ελλάδα, φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή δέκατοις εκατό (10%). Για τον υπολογισμό του κέρδους ως κόστος κτήσης τωνμετοχών λαμβάνεται η μέση τιμή απόκτησης αυτών. Σε περίπτωσηπραγματοποίησης περισσοτέρων της μίας συναλλαγών επί μετοχώνσυγκεκριμένης εταιρείας, θεωρείται ότι η πώληση τους λαμβάνει χώρα μετη χρονολογική σειρά που αποκτήθηκαν. Ο φόρος βαρύνει τον πωλητή τωνμετοχών και αποδίδεται από την «Ελληνικά Χρηματιστήρια Α.Ε.» εφάπαξ μεδήλωση που υποβάλλεται στην αρμόδια για τη φορολογία Δ.Ο.Υ. μέχρι τοτέλος του πρώτου δεκαπενθημέρου μετά το κλείσιμο κάθε ημερολογιακούτριμήνου για τις πωλήσεις μετοχών που ενεργήθηκαν μέσα σε κάθε τρίμηνο.

Σημειώνεται ωστόσο ότι τυχόν ζημία που προκύπτει από την ίδια αιτίασυμψηφίζεται με κέρδη που προκύπτουν κατά το ίδιο οικονομικό έτος. Ωςπρος τούτο, ο πωλητής υποχρεούται να υποβάλλει ιδιαίτερη δήλωσηεπιστροφής του φόρου εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών μηνών από τηλήξη κάθε έτους για τις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν κατά τηδιάρκεια του έτους αυτού.

Νομικά πρόσωπα & επιχειρήσεις με βιβλία Γ΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη (άρθρο 38§4 του Κ.Φ.Ε.) ορίζεται ότι τα κέρδηαπό την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α.Α. σε τιμή ανώτερη της τιμήςαπόκτησής τους, που αποκτούν επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής και ταοποία προκύπτουν από τα τηρούμενα βιβλία τρίτης κατηγορίας του Κ.Β.Σ.και οι οποίες αποκτώνται από 1.1.2009 και μετά φορολογούνται αυτοτελώςμε 10%. Σημειώνεται ότι για τον υπολογισμό τόσο του κέρδους και τουφόρου, όσο και την απόδοση αυτού εφαρμόζονται αντίστοιχα όσασχολιάζονται παραπάνω για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις με βιβλία Α΄ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ.

Περαιτέρω, ορίσθηκε ότι τα εν λόγω κέρδη εμφανίζονται σε λογαριασμόειδικού αποθεματικού και σε περίπτωση μεταγενέστερης διανομής ήκεφαλαιοποίησης τους, φορολογούνται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξειςκαι από τον προκύπτον οφειλόμενο φόρο εκπίπτει ο καταβληθείς φόρος 10%.Τυχόν ζημιές που προκύπτουν μέσα στην ίδια διαχειριστική χρήση δενσυμψηφίζονται με τα κέρδη. Οι ζημιές που προκύπτουν κάθε χρήσημεταφέρονται να συμψηφιστούν με το αφορολόγητο αποθεματικό του άρθρου38§1 και σε περίπτωση που αυτό δεν επαρκεί ή δεν υφίσταται,εμφανίζονται σε ειδικό λογαριασμό και δεν εκπίπτει από τα ακαθάρισταέσοδα της επιχείρησης. Το ποσό αυτό συμψηφίζεται με κέρδη που τυχόν θαπροκύψουν στο μέλλον από πώληση μετοχών εισηγμένων στο ΧρηματιστήριοΑθηνών.

Κατάργηση φόρου συναλλαγών σε πωλήσεις μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α. ή σεαλλοδαπά χρηματιστήρια & εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές

Με τις νέες διατάξεις καταργείται ο φόρος συναλλαγών (1,5‰ σήμερα) πουεπιβάλλεται στην αξία των πωλούμενων μετοχών, εισηγμένων στοΧρηματιστήριο Αθηνών, για πωλήσεις που προέρχονται από αγορές πουπραγματοποιούνται από 1.1.2009 και μετά. Παράλληλα, η πιο πάνωκατάργηση αφορά και στις πωλήσεις μετοχών εισηγμένων σε αλλοδαπάχρηματιστήρια, καθώς και σε άλλους διεθνώς αναγνωρισμένουςχρηματιστηριακούς θεσμούς, από κατοίκους Ελλάδας, φυσικά ή νομικάπρόσωπα, για λόγους ενιαίας φορολογικής αντιμετώπισης, καθόσον,επιβάλλεται φορολογία με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) στα κέρδη πουαποκτούν φυσικά ή νομικά πρόσωπα από την πώληση μετοχών εισηγμένων στοΧ.Α.

Τονίζεται ωστόσο ότι ο φόρος συναλλαγών με συντελεστή 1,5 τοις χιλίοις(1,5‰) (α) διατηρείται για πωλήσεις μετοχών που προέρχονται από αγορέςπου πραγματοποιούνται μέχρι 31.12.2008 και (β) επεκτείνεται γιαπωλήσεις μετοχών που πραγματοποιούνται μέσω εξωχρηματιστηριακώνσυναλλαγών καθώς και για συναλλαγές μέσω πολυμερούς μηχανισμούδιαπραγματεύσεων που πραγματοποιούνται από 01.01.2009 και μετέπειτα.