Εισοδήματα και φόροι το 2009Τι επιφυλάσσει ο προϋπολογισμός σε μισθωτούς - συνταξιούχους υπό την απειλητική σκιά της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης

Του φοροτεχνικού Γιωργου Δ. Χριστοπουλου

Οι φορολογούμενοι πολίτες και τα νοικοκυριά βομβαρδίζονται τοντελευταίο καιρό από την επικαιρότητα των όσων εξελίσσονται γύρω τους.

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2009 σίγουρα δεν έγινε δεκτό μεχαμόγελα και επαίνους. Αλλωστε, η αυστηρή κριτική και το επίκεντροπολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης είναι κάθεχρόνο καθεστώς στη συζήτηση του προϋπολογισμού.

Ωστόσο είναι κοινή διαπίστωση ότι δύσκολα ο πολίτης καλείται νααφομοιώσει τα συμπεράσματα από τα μεγέθη που καταγράφονται τόσο σταέσοδα όσο και στα έξοδα, και κυρίως να αντιληφθεί πως θα προέλθουνεπιπλέον έσοδα 7,39 δισ. ευρώ, ως πρόσθετη φορολογική «σοδειά» πουεπιμερίζεται σε 4,13 δισ. ευρώ από την άμεση φορολογία και 3,26 δισ.ευρώ από την έμμεση.

«Φοροεπιδρομή», «Φοροαφαίμαξη» και άλλες παρόμοιες φράσεις όπως«χαράτσι» 7,39 δισ. ευρώ, ήταν αναμενόμενες στην τιτλοφόρηση τωνοικονομικών αναλύσεων, που συντηρούν ένα σταυρόλεξο για δυνατούς λύτεςκαι πολλαπλασιάζουν τους «γρίφους» στον κοινό νου. Και όλα αυτά κάτωαπό την απειλητική σκιά της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, ενώ οαδηφάγος πληθωρισμός απειλεί την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Ωστόσο υπάρχουν και ορισμένες σταθερές, δηλαδή ορισμένα σημείααναφοράς που δεν επιδέχονται άρνηση. Ο προϋπολογισμός του 2009 είναι οδεύτερος μετά το τέλος της δημοσιονομικής επιτήρησης που καλείται ναυλοποιήσει η Νέα Δημοκρατία, αφού συμπεριλαμβάνει δεσμεύσεις γιαεισοδηματικές και κοινωνικές ενισχύσεις και φοροελαφρύνσεις, ενώταυτοχρόνως θα επιδιωχθεί άντληση επιπλέον φόρων 7,39 δισ. ευρώ, πουσημαίνει αύξηση 13,6%.

Παράλληλα πρέπει να εναρμονισθούν οι παραπάνω επιδιώξεις με τησυνέχιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας που είναι και προϊόν δέσμευσηςτης χώρας μας στην κοινοτική σύγκλιση για ισοσκελισμένουςπροϋπολογισμούς το 2010.

Ετσι αν φέτος, το 2008, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κλείσειόπως φαίνεται γύρω στο 2,2%-2,3% του ΑΕΠ (μειωμένο δηλαδή κατά 1,1% τουΑΕΠ σε σχέση με το 2007), ενώ ο στόχος ήταν 1,6%, το 2009 πρέπει να μηνυπερβεί το 1,7%-1,8% του ΑΕΠ, ενώ και εδώ ο στόχος ήταν κοντά στο 1%.

Ενα άλλο δεδομένο που δεν αναδείχθηκε ιδιαίτερα στα οικονομικάδημοσιεύματα περί τον προϋπολογισμό, είναι η κρατούσα παραδοχή σταδημόσια οικονομικά και στην οικονομική επιστήμη αλλά και πρακτική, ότιαυξανομένου του ΑΕΠ, ή αυξανομένης της κατανάλωσης, τα φορολογικά έσοδααυξάνονται αναλογικά ή μάλλον προοδευτικά. Αυτή η συνδυαστική δυναμικήεπ’ ουδενί μπορεί να ερμηνεύεται διασταλτικά και να χαρακτηρίζεται ηαύξηση των φορολογικών εσόδων ως επιβολή νέων φόρων ή αύξηση παλαιών.

Kυβερνητική θέση είναι ο μέσος πραγματικός μισθός να αυξηθεί κατά 3,4%, όταν εκτιμάται ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 4,5%

Η αγωνία του κόσμου της εργασίας, των μισθωτών και συνταξιούχων,προκύπτει από τον μαγικό αριθμό που είναι γραμμένος στο προσχέδιο τουπροϋπολογισμού και αφορά την εισοδηματική πολιτική της κυβέρνησης.

Μισθοί - συντάξεις: 1,7 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2008, αποτελεί τηναπάντηση στο ερώτημα τι αύξηση θα πάρουν οι μισθωτοί και συνταξιούχοι.Μισθοί και συντάξεις 4-4,5. Αυτό το ποσοστό αύξησης φαίνεται ναστριμώχνεται στην καλύτερη περίπτωση στο παραπάνω κονδύλι τουπροϋπολογισμού, με την κυβερνητική θέση ότι είναι ψηλότερα από τονπληθωρισμό, ώστε ο μέσος πραγματικός μισθός να γράψει αύξηση 3,4%.Υπενθυμίζουμε ότι ο πληθωρισμός με δεδομένες τις εκτιμήσεις τηςΣτατιστικής Υπηρεσίας, ως μέσος όρος, φέτος θα διαμορφωθεί στο 4,5%.

Στον ιδιωτικό τομέα η αύξηση μισθών και ημερομισθίων καθορίζεταιόσον αφορά τα κατώτατα όρια από τη διετή Εθνική Γενική ΣυλλογικήΣύμβαση Εργασίας 2008-2009, που υπέγραψε η ΓΣΕΕ με τις εργοδοτικέςοργανώσεις, ύστερα από τις διαπραγματεύσεις. Οπως είναι γνωστό η ΕΓΣΣΕπροβλέπει: 1/1/2008 αύξηση: 3,45%, 1/9/2008 αύξηση: 3%, 1/5/2009αύξηση: 5,5%.

Η συσσωρευτική αύξηση μισθών - ημερομισθίων είναι 12,41%. Συνεπώςκατά μέσο όρο για το 2008 έχουμε μια αύξηση 3,77%, ενώ για το 2009 ηαύξηση είναι 3,91%.

Φορολογική ακτινογραφία των μισθών και των συντάξεων για το οικονομικό έτος 2009 σε σύγκριση με το 2008

Αναζητήσαμε την πραγματική ωφέλεια που θα καρπωθούν οι μισθωτοί καισυνταξιούχοι από αύξηση των αποδοχών τους κατά 5% στο 2009, μετά τηναφαίρεση του φόρου (Πίνακας). Οπως βλέπουμε, παρά τη μείωση από 27% και37% σε 25% και 35% στα κλιμάκια από 12.000 έως 30.000 και από 30.000έως 75.000 αντίστοιχα, κερδισμένοι είναι οι μισθωτοί με υψηλότεραεισοδήματα. Συγκεκριμένα μισθωτοί με εισόδημα από 13.000 έως 15.300 τοχρόνο, καλούνται να πληρώσουν μεγαλύτερο φόρο, που σε ποσοστό φτάνει35,82% έναντι του 2008. Αντίθετα μισθωτοί με εισόδημα από 20.000 έως35.000 θα έχουν μεταβολή φορολογικής επιβάρυνσης, η οποία είναιφθίνουσα μέχρι το 3%. Ενώ οι μισθωτοί στα εισοδηματικά «ρετιρέ» από39.000 έως 49.000 θα έχουν μεταβολή φορολογικής επιβάρυνσης πουκατεβαίνει στο 1,32%.

Παραμένει λοιπόν το μεγάλο ζητούμενο πώς επαληθεύεται η υπόσχεση στοπροσχέδιο του προϋπολογισμού ότι «οι πραγματικές κατά κεφαλήν αμοιβέςγια το σύνολο της οικονομίας προβλέπεται ότι και το 2009 θα είναι πάνωαπό το 3%», κοντά στο 3,5%, όταν από τον πίνακα προκύπτει ότι τοποσοστό αύξησης 5% ευνοείται μεν από τη μείωση του φόρου (μετατρέπεταιγια τα εισοδήματα από 21.000 μέχρι 49.000 ευρώ πάνω από το 5%) αλλά σεπραγματική βάση θα «ψαλιδισθεί» σημαντικά από τον πληθωρισμό πουσύμφωνα με τις προβλέψεις του προσχεδίου του προϋπολογισμού θα κυμανθείτο 2009 γύρω στο 3,2%.

Mε 25% φορολογούνται το 2009 οι μισθοί και συντάξεις από 12.000 ευρώ μέχρι 30.000 ευρώ.

Καλά λοιπόν νέα έρχονται το 2009 για τους μισθωτούς καισυνταξιούχους. Και τούτο γιατί θα ωφεληθούν από την τρίτη κατά σειράμείωση των δύο πρώτων συντελεστών φόρου.

Ας τοποθετήσουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά, και για τηναπλοποίηση καλύτερης γνώσης των αλλαγών θα δούμε μερικά ερωτήματα καιαπαντήσεις.

Ποια είναι σήμερα τα αφορολόγητα ποσά μισθωτών-συνταξιούχων και μη;

Από 1-1-2007 αυξήθηκε το αφορολόγητο όριο εισοδημάτων.

α) για τους μισθωτούς-συνταξιούχους από 11.000 ευρώ σε 12.000 ευρώ.

β) για τους μη μισθωτούς-συνταξιούχους (ελεύθερους επαγγελματίες,εμπόρους, αγρότες, εισοδηματίες, κ.λπ.) από 9.500 ευρώ σε 10.500 ευρώ,ενώ από το 2009 στους ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικέςεπιχειρήσεις καταργείται αυτό το αφορολόγητο όριο και φορολογείται μεσυντελεστή 10%.

Προσοχή: Τα πιο πάνω όρια αυξάνονται περαιτέρω με 1.000 ευρώ αν οφορολογούμενος έχει ένα τέκνο, με 2.000 ευρώ αν έχει δύο τέκνα, με10.000 ευρώ αν έχει τρία τέκνα και 1.000 ευρώ για καθένα τέκνο πάνω απότα τρία.

Τι αλλαγές έγιναν στις κλίμακες του φόρου που ισχύουν από το 2006;

Με τις διατάξεις του ν. 3522/2006 έγιναν δύο ειδών αλλαγές:

Διευρύνθηκε το κλιμάκιο εφαρμογής του κεντρικού συντελεστή 30%μέχρι ποσού εισοδήματος 30.000 ευρώ από 23.000 ευρώ που ήταν πριν καιπεραιτέρω αυτό το ποσοστό 30% μειώθηκε σταδιακά σε ποσοστό 29% το έτος2007 σε 27% το έτος 2008 και σε 25% μειώνεται το έτος 2009.

Ο συντελεστής 40% που εφαρμοζόταν μέχρι 31-12-06 για πάνω από τοόριο των 23.000 ευρώ μειώνεται σταδιακά σε 39% για το 2007, σε 37% γιατο 2008 και σε 35% για το 2009.

Διατηρείται ο συντελεστής 40% για τα εισοδήματα πάνω από 75.000 ευρώ.

Συμβουλές ειδικού για το πετρέλαιο θέρμανσης που διανέμεται από 15 Οκτωβρίου

Εκείνο που ενδιαφέρει τα νοικοκυριά με την έναρξη του χειμώνα, είναιπόσο θα αγοράζουν το πετρέλαιο θέρμανσης και πόσο θα επιβαρύνει τονπροϋπολογισμό τους μετά και την εξίσωση του ΕΦΚ.

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος, κ. Μιχάλης Κιούσης, μας δίνει χρηστικές απαντήσεις.

Κ. Κιούση, πού προβλέπετε να ανοίξει η διανομή του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου;

Με σημερινά δεδομένα, αν ξεκινούσε σήμερα η διάθεση του πετρελαίουθέρμανσης θα είχε όσο και τον περασμένο Απρίλιο, που τελείωσε ηπερίοδος διάθεσής του. Δηλαδή, λίγο πάνω από τα 80 λεπτά το λίτρο.Φυσικά, η τιμή αλλάζει ανάλογα με τις ποσότητες και τον τόπο παράδοσης.Ελπίζουμε ότι αν συνεχίσουν έτσι πτωτικά οι τιμές διεθνώς, άμεσα θαέχουμε πτώση των τιμών σε όλα τα προϊόντα που εμπορευόμαστε.

Οι καταναλωτές πώς μπορούν να εξασφαλίσουν τη σωστή παράδοση;

 Ο πρατηριούχος της γειτονιάς τους είναι ο δικός τους άνθρωπος πουτον εμπιστεύονται επειδή τον έχουν δοκιμάσει. Η σωστή παράδοση χωρίςελλείμματα και η ποιότητα πρέπει να έχουν προτεραιότητα ακόμα και απότην τιμή. Η προτίμηση ενός άγνωστου διανομέα έχει μεγαλύτερη επιβάρυνσηπολλές φορές στην τσέπη τους.

Αποκατέστησε τις στρεβλώσεις της αγοράς το σύστημα διακίνησης με τον «Ηφαιστο»;

Οι πρατηριούχοι πήραν επάνω τους το μέτρο παρά τις σημαντικέςδυσκολίες. Δεν ήταν δυνατόν να πηγαίνουν 3 εκατομμύρια καταναλωτές στηντράπεζα για να πάρουν την επιστροφή του ΕΦΚ. Δηλαδή τα 33 λεπτά ανάλίτρο, αφού θα πλήρωναν πρώτα ολόκληρο το ποσό. Σήμερα διακινείται τοπετρέλαιο θέρμανσης από 7.000 διανομείς, από τους οποίους οι 5.250είναι Πρατήρια Υγρών Καυσίμων.

Στην αρχή είχαμε αντιρρήσεις ως κλάδος, για τον πιο σημαντικό λόγοαν η υπόσχεση του υπουργείου Οικονομικών να παίρνουμε εγκαίρως τηνεπιστροφή του φόρου θα γινόταν πράξη. Αυτό λειτούργησε σωστά. Οιπρατηριούχοι παίρνουν γρήγορα τα χρήματά τους. Ο «Ηφαιστος» έβαλε σετάξη πολλά πράγματα στην άναρχη αγορά και κυρίως διόρθωσε το πρόβλημαστην παράνομη διακίνηση. Ενα μέρος της επιτυχίας του μέτρου οφείλεταιστον αποτελεσματικό διάλογο. Ομως αν αυτό συμβαίνει στο υπουργείοΟικονομικών χρειάζεται να γίνει το ίδιο και στο υπουργείο Ανάπτυξης.

Πώς θα φορολογηθούν οι μισθωτοί από το 2010 και οι ελεύθεροι επαγγελματίες το 2009

Ο ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% για μισθούς και συντάξειςαπό 12.000 μέχρι 30.000 θα μειωθεί κατά μια ποσοστιαία μονάδα κάθε έτοςαπό το 2010 για να φθάσει στο έτος 2014 στο 20%. Ο νέος φορολογικόςνόμος (άρθρο 14) μεταβάλλει την κλίμακα των ελεύθερων επαγγελματιών καιτων ατομικών εμπορικών επιχειρήσεων. Καταργεί το αφορολόγητο κλιμάκιοτων 10.500, που θα φορολογείται με 10% (10.50 ευρώ φόρος). Αρα ηφορολογική επιβάρυνση του ελεύθερου επαγγελματία αυξάνεται από 345 ευρώσε 1.445 ευρώ, δηλαδή κατά 319%.