ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 7ης Ιουλίου 2010 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή επαγγελματική δραστηριότητα και για την κατάργηση της οδηγίας 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου

ΟΔΗΓΙΑ 2010/41/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  της7ης Ιουλίου 2010 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών καιγυναικών που ασκούν αυτοτελή επαγγελματική δραστηριότητα και για την κατάργησητης οδηγίας 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 157παράγραφος 3,
την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής ( 1 ),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία ( 2 ),
 

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
 

(1) Η οδηγία 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1986, σχετικά μετην εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούνανεξάρτητη δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένης της γεωργικής, καθώς και για τηνπροστασία της μητρότητας ( 3 ), εξασφαλίζει την εφαρμογή στα κράτη μέλη τηςαρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελήεπαγγελματική δραστηριότητα ή συμβάλλουν στην άσκηση τέτοιας δραστηριότητας.Όσον αφορά τους αυτοαπασχολούμενους εργαζομένους και τις/τους συζύγους τωναυτοαπασχολουμένων εργαζομένων, η οδηγία 86/613/ΕΟΚ δεν υπήρξε ιδιαίτερααποτελεσματική και το πεδίο εφαρμογής της θα πρέπει να επανεξετασθεί, καθώς ηδιακριτική μεταχείριση λόγω φύλου και η παρενόχληση παρουσιάζονται και σε τομείςπέραν της μισθωτής εργασίας. Για λόγους σαφήνειας, η οδηγία 86/613/ΕΟΚ θα πρέπεινα αντικατασταθεί από την παρούσα οδηγία.
 

(2) Με ανακοίνωση της 1ης Μαρτίου 2006 με τίτλο «Χάρτης πορείας για τηνισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών», η Επιτροπή ανήγγειλε ότι προκειμένου ναβελτιωθεί η διαχείριση της ισότητας των φύλων, θα επανεξετάσει την υπάρχουσανομοθεσία για την ισότητα των φύλων στην Ένωση που δεν περιλαμβάνεται στηναναδιατύπωση του 2005, με σκοπό την ενημέρωση, τον εκσυγχρονισμό και τηναναδιατύπωση, όπου απαιτείται. Η οδηγία 86/613/ΕΟΚ δεν έχει συμπεριληφθεί στηδιαδικασία αναδιατύπωσης.
 

(3) Το Συμβούλιο, με τα συμπεράσματά του της 5ης και 6ης Δεκεμβρίου 2007 μετίτλο «Ισορροπία των ρόλων ανδρών και γυναικών όσον αφορά την απασχόληση, τηνοικονομική μεγέθυνση και την κοινωνική συνοχή», κάλεσε την Επιτροπή να μελετήσειτην ανάγκη αναθεώρησης, εφόσον απαιτείται, της οδηγίας 86/613/ΕΟΚ προκειμένου ναδιασφαλισθούν τα δικαιώματα που σχετίζονται με τη μητρότητα και την πατρότητατων μη μισθωτών εργαζομένων και των συζύγων τους που τους συνδράμουν.
 

(4) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει επανειλημμένα από την Επιτροπή νααναθεωρήσει την οδηγία 86/613/ΕΟΚ, ιδίως να προωθήσει την προστασία τηςμητρότητας των αυτοαπασχολουμένων γυναικών και να βελτιώσει την κατά σταση τωνσυζύγων των μη μισθωτών εργαζομένων.
 

(5) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη καθορίσει τη θέση του ως προς ταζητήματα αυτά, με το ψήφισμα της 21ης Φεβρουαρίου 1997 για την κατάσταση τωνσυμμετεχουσών συζύγων των προσώπων που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριό τητα ( 4 ).
 

(6) Με ανακοίνωση της 2ας Ιουλίου 2008 με τίτλο «Ανανεωμένη κοινωνικήατζέντα: Ευκαιρίες, πρόσβαση και αλληλεγγύη στην Ευρώπη του 21ου αιώνα», ηΕπιτροπή επιβεβαίωσε την ανάγκη να αναληφθεί δράση σχετικά με το άνοιγμα τηςψαλίδας μεταξύ των φύλων στον τομέα της επιχειρηματικότητας καθώς και για τηβελτίωση του συνδυασμού της ιδιωτικής με την επαγγελματική ζωή.
 

( 1 ) ΕΕ C 228 της 22.9.2009, σ. 107.
( 2 ) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 6ης Μαΐου 2009 (δεν έχει ακόμαδημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα), θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση της8ης Μαρτίου 2010 (ΕΕ C 123 Ε της 12.5.2010, σ. 5), θέση του ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου της 18ης Μαΐου 2010.
( 3 ) ΕΕ L 359 της 19.12.1986, σ. 56.
( 4 ) ΕΕ C 85 της 17.3.1997, σ. 186.

(7) Υπάρχουν ήδη διάφορες εν ισχύ νομικές πράξεις για την εφαρμογή της αρχήςτης ίσης μεταχείρισης οι οποίες διέπουν τις αυτοτελείς επαγγελματικέςδραστηριότητες, ιδίως η οδηγία 79/7/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου1978, περί της προοδευτικής εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως ( 1 ) και η οδηγία2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006,για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαι ριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρώνκαι γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης ( 2 ). Συνεπώς, η παρούσα οδηγίαδεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στους τομείς που εμπίπτουν ήδη σε άλλες οδηγίες.
 

(8) Η παρούσα οδηγία ισχύει υπό την επιφύλαξη των εξουσιών των κρατών μελώννα οργανώνουν τα κοινωνικά συστήματα προστασίας τους. Η αποκλειστική αρμοδιότητατων κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των συστημάτων τους κοινωνικήςπροστασίας περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αποφάσεις για την καθιέρωση, τηχρηματοδότηση και τη διαχείριση τέτοιων συστημάτων και των σχετικών θεσμών,καθώς και για την ουσία και την απόδοση ωφελημάτων, το επίπεδο των συνεισφορώνκαι τους όρους πρόσβασης.
 

(9) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται στους αυτοαπασχολούμενουςεργαζόμενους και στους/στις συζύγους τους ή, εφόσον και κατά τον βαθμό που τουςαναγνωρίζει το εθνικό δίκαιο, στους συντρόφους συμβίωσης, εφόσον αυτοί, υπό τουςόρους που καθορίζει το εθνικό δίκαιο, συμμετέχουν συνήθως στις επιχειρηματικέςτους δραστηριότητες. Προκειμένου να βελτιωθεί η κατάσταση των συζύγων και,εφόσον και κατά τον βαθμό που τους αναγνωρίζει το εθνικό δίκαιο, των συντρόφωνσυμβίωσης των αυτοαπασχο λουμένων εργαζομένων, η εργασία τους θα πρέπει νααναγνωρίζεται.
(10) Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε θέματα που καλύπτονται απόάλλες οδηγίες για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών καιγυναικών, κυρίως της οδηγίας 2004/113/ΕΚ του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου2004, για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στηνπρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και στην παροχή αυτών ( 3 ). Μεταξύ άλλων, τοάρθρο 5 της οδηγίας 2004/113/ΕΚ σχετικά με την ασφάλιση και άλλες συναφείςχρηματοοικονομικές υπηρεσίες εξακολουθεί να εφαρμόζεται.
 

(11) Για την πρόληψη της διάκρισης λόγω φύλου, η παρούσα οδηγία θα πρέπει ναεφαρμόζεται τόσο για τις άμεσες όσο και για τις έμμεσες διακρίσεις. Ηπαρενόχληση και η γενετήσια παρενόχληση θα πρέπει να θεωρούνται διακριτικήμεταχείριση και, συνεπώς, να απαγορεύονται.
 

(12) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει υπό την επιφύλαξη των δικαιωμάτωνκαι υποχρεώσεων που απορρέουν από την έγγαμη ή την οικογενειακή κατάσταση, όπωςορίζεται στο εθνικό δίκαιο.
 

(13) Η αρχή της ίσης μεταχείρισης θα πρέπει να καλύπτει τις σχέσεις μεταξύτων αυτοαπασχολουμένων εργαζομένων και τρίτων εντός του πεδίου εφαρμογής τηςπαρούσας οδηγίας, αλλά όχι τις σχέσεις μεταξύ του αυτοαπασχολουμένου εργαζομένουκαι της συζύγου ή της συντρόφου συμβίωσης αυτού.
 

(14) Στον τομέα της αυτοαπασχόλησης, η εφαρμογή της αρχής της ίσηςμεταχείρισης σημαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρχουν διακρίσεις λόγω φύλου, γιαπαράδειγμα σε σχέση με τη σύσταση, τον εξοπλισμό ή την επέκταση επιχείρησης ήτην έναρξη ή την επέκταση κάθε άλλης μορφής αυτοαπασχολούμενης δραστηριότητας.
 

(15) Τα κράτη μέλη μπορούν, σύμφωνα με το άρθρο 157 παράγραφος 4 της συνθήκηςγια τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να διατηρούν ή να θεσπίζουν μέτρα πουπαρέχουν συγκεκριμένα πλεονεκτήματα, προκειμένου να καταστεί ευχερέστερο για τουποεκπροσωπούμενο φύλο να αναλαμβάνει αυτοτελείς επαγγελματικές δραστηριότητες ήγια την πρό ληψη ή την αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων που προκύπτουν στιςεπαγγελματικές σταδιοδρομίες. Καταρχήν, μέτρα όπως η θετική δράση που αποσκοπείστην έμπρακτη επίτευξη της ισότητας, δεν θα πρέπει να θεωρούνται παραβίαση τηςνομικής αρχής της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών.
 

(16) Είναι αναγκαίο να εξασφαλισθεί ότι οι όροι για τη σύσταση εταιρείαςμεταξύ συζύγων ή, εφόσον και κατά τον βαθμό που τους αναγνωρίζει το εθνικόδίκαιο, συντρόφων συμβίωσης δεν είναι περισσότερο περιοριστικοί από τους όρουςγια τη σύσταση εταιρείας μεταξύ των άλλων προσώπων.
 

(17) Ενόψει της συνεισφοράς τους στις δραστηριότητες της οικογενειακήςεπιχείρησης, οι σύζυγοι ή, εφόσον και κατά τον βαθμό που τους αναγνωρίζει τοεθνικό δίκαιο, οι σύντροφοι συμβίωσης των αυτοαπασχολουμένων εργαζομένων πουέχουν πρόσβαση σε σύστημα κοινωνικής προστασίας, θα πρέπει επίσης να δικαιούνταινα επωφεληθούν κοινωνικής προστασίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κληθούν ναλάβουν τα αναγκαία μέτρα για να οργανώσουν αυτή την κοινωνική προστασία σύμφωναμε το εθνικό δίκαιο. Ειδικό τερα, εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν εάνη κοινωνική αυτή προστασία θα πρέπει να εφαρμόζεται σε υποχρεωτική ή εθελοντικήβάση. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι η κοινωνική αυτή προστασία μπορείνα είναι ανάλογη της συμμετοχής στις δραστηριότητες του αυτοαπασχολουμένουεργαζομένου και/ή του επιπέδου συνεισφοράς.
 

(18) Η οικονομική και φυσική ευπάθεια των εγκύων αυτοαπασχολουμένων γυναικώνκαι των εγκύων συζύγων και, εφόσον και κατά τον βαθμό που τους αναγνωρίζει τοεθνικό δίκαιο, των συντρόφων συμβίωσης των αυτοαπασχολουμένων εργαζομένων,καθιστά αναγκαίο να τους χορηγηθεί το δικαίωμα παροχών μητρότητας. Τα κράτη μέληεξακολουθούν να είναι αρμόδια για τον καθορισμό των παροχών, μεταξύ άλλων γιατον ορισμό του επιπέδου των εισφορών και όλων των ρυθμίσεων σχετικά με τιςπαροχές και τις πληρωμές, με την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με τις ελάχιστεςπροϋποθέσεις της παρούσας οδηγίας. Ειδικότερα, μπορούν να καθορίζουν ποιαπερίοδο πριν και/ή μετά τον τοκετό, χορηγείται το δικαίωμα παροχών μητρότητας.

( 1 ) ΕΕ L 6 της 10.1.1979, σ. 24.
( 2 ) ΕΕ L 204 της 26.7.2006, σ. 23.
( 3 ) ΕΕ L 373 της 21.12.2004, σ. 37.

(19) Η διάρκεια της περιόδου κατά την οποία χορηγούνται παροχές μητρότηταςστις αυτοαπασχολούμενες εργαζόμενες και στις συζύγους και, εφόσον και κατά τονβαθμό που τους αναγνωρίζει το εθνικό δίκαιο, στις συντρόφους συμβίωσης τωναυτοαπασχολουμένων εργαζομένων, είναι ίση με τη διάρκεια της άδειας μητρότηταςτων εργαζομένων που ισχύει σήμερα σε ενωσιακό επίπεδο. Εφόσον η διάρκεια τηςάδειας μητρότητας που προβλέπεται για τις εργαζόμενες τροποποιηθεί σε ενωσιακόεπίπεδο, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καιστο Συμβούλιο, με την οποία θα αξιολογεί εάν η διάρκεια των παροχών μητρότηταςγια τις αυτοαπασχολούμενες εργαζόμενες και τις συζύγους και τις συντρόφουςσυμβίωσης στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 2, θα πρέπει να τροποποιηθεί επίσης.
 

(20) Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των δραστηριοτήτων τωναυτοαπασχολουμένων εργαζομένων, των αυτοαπασχολουμένων εργαζομένων γυναικών καιτων γυναικών συζύγων ή, εφόσον και κατά τον βαθμό που τους αναγνωρίζει το εθνικόδίκαιο, των γυναικών συντρόφων συμβίωσης των αυτοαπασχολουμένων εργαζομένων, θαπρέπει να δίδεται πρόσβαση σε οιαδήποτε υπάρχουσα υπηρεσία παροχής προσωρινήςαντικατάστασης καθιστά δυνατή τη διακοπή στις επαγγελματικές δραστηριότητες λόγωεγκυμοσύνης ή μητρότητας ή σε οιαδήποτε υφιστάμενη εθνική κοινωνική υπηρεσία. Ηπρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές μπορεί να συνιστά εναλλακτική λύση ή μέρος τουεπιδόματος μητρότητας.
 

(21) Τα πρόσωπα που έχουν υποστεί διακριτική μεταχείριση λόγω φύλου θα πρέπεινα διαθέτουν πρόσφορα μέσα έννομης προστασίας. Προκειμένου να υπάρξειαποτελεσματικότερη προστασία, οι ενώσεις, οι οργανώσεις και οι άλλες νομικέςοντότητες θα πρέπει επίσης να δύνανται να κινούν διαδικασίες, όπως τις ορίζουντα κράτη μέλη, είτε εξ ονόματος του θύματος είτε προς υπεράσπισή του, με τηνεπιφύλαξη των εθνικών δικονομικών κανόνων όσον αφορά την εκπροσώπηση και τηνυπεράσπιση ενώπιον των δικαστηρίων.
 

(22) Η προστασία των αυτοαπασχολουμένων εργαζομένων και των συζύγωναυτοαπασχολουμένων εργαζομένων και, εφόσον και κατά τον βαθμό που τουςαναγνωρίζει το εθνικό δίκαιο, των συντρόφων διαβίωσης αυτοαπασχολουμένωνεργαζομένων, από τις διακρίσεις λόγω φύλου, θα πρέπει να ενισχυθεί με την ίδρυσηφορέα ή φορέων σε κάθε κράτος μέλος, ο οποίος θα είναι αρμόδιος για την ανάλυσητων σχετικών προβλημάτων, τη μελέτη δυνατών λύσεων και την παροχή συγκεκριμένηςυποστήριξης προς τα θύματα. Ο φορέας ή οι φορείς μπορούν να είναι οι ίδιοι μεαυτούς που είναι υπεύθυνοι, σε εθνικό επίπεδο, για την εφαρμογή της αρχής τηςίσης μεταχείρισης.
 

(23) Η παρούσα οδηγία καθορίζει τις κατ’ ελάχιστον προϋποθέσεις, παρέχονταςμε τον τρόπο αυτό στα κράτη μέλη την ευχέρεια να εισάγουν ή να διατηρούνευνοϊκότερες διατάξεις.
 

(24) Δεδομένου ότι o στόχος της δράσης που πρέπει να αναληφθεί, δηλαδή ηεξασφάλιση κοινού υψηλού επιπέδου προστασίας από τις διακρίσεις σε όλα τα κράτημέλη, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορεί ναεπιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίζει μέτρασύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρο 5 της συνθήκης για τηνΕυρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, ηπαρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχουαυτού,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
 

Άρθρο 1
Αντικείμενο
 

1. Η παρούσα οδηγία καθορίζει το πλαίσιο για να τεθεί σε εφαρμογή στα κράτημέλη η αρχή της ίσης μεταχείρισης των ανδρών και των γυναικών που ασκούναυτοτελή απασχόληση ή συμβάλλουν στην άσκηση τέτοιας απασχόλησης, όσον αφορά τιςπτυχές εκείνες που δεν εμπίπτουν στις οδηγίες 2006/54/ΕΚ και 79/7/ΕΟΚ.
 

2. Η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στηνπρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και στην παροχή αυτών εξακολουθεί να διέπεταιαπό την οδηγία 2004/113/ΕΚ.
 

Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
Η παρούσα οδηγία διέπει:
α) τους αυτοαπασχολούμενους εργαζόμενους, ήτοι όλα τα πρόσωπα που ασκούνεπικερδή δραστηριότητα για λογαριασμό τους, υπό τους όρους που καθορίζει τοεθνικό δίκαιο·
β) τους/τις συζύγους των αυτοαπασχολουμένων εργαζομένων ή, εφόσον και κατά τονβαθμό που τους αναγνωρίζει το εθνικό δίκαιο, τους/τις συντρόφους συμβίωσης τωναυτοαπασχολουμένων εργαζομένων, οι οποίοι δεν είναι μισθωτοί ή συνέταιροι στηνεπιχείρηση, στην οποία συμμετέχουν συνήθως, υπό τους όρους που ορίζονται από τοεθνικό δίκαιο, στις δραστηριότητες του αυτοαπασχολουμένου εργαζομένου καιεκτελούν τα ίδια ή δευτερεύοντα καθήκοντα.

Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «άμεση διάκριση»: όταν πρόσωπο υφίσταται, για λόγους φύλου, μεταχείρισηλιγότερο ευνοϊκή από αυτήν την οποία υφίσταται, υπέστη ή θα υφίστατο ένα άλλοπρόσωπο σε ανάλογη κατάσταση·
β) «έμμεση διάκριση»: όταν εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτικήθέτει σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση τους εκπροσώπους του ενός φύλου σε σύγκρισημε τους εκπροσώπους του άλλου φύλου, εκτός αν η εν λόγω διάταξη, κριτήριο ήπρακτική δικαιολογείται αντικειμενικώς από νόμιμο στόχο και τα μέσα για τηνεπίτευξη του εν λόγω στόχου είναι πρόσφορα και αναγκαία «παρενόχληση»: ότανεκδηλώνεται ανεπιθύμητη συμπεριφορά συνδεόμενη με το φύλο ενός προσώπου, μεσκοπό ή αποτέλεσμα την παραβίαση της αξιοπρεπείας του προσώπου αυτού και τηδημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικούπεριβάλλοντος·
δ) «γενετήσια παρενόχληση»: κάθε μορφή ανεπιθύμητης προφορικής, μη προφορικής ήφυσικής συμπεριφοράς με πράξεις γενετήσιου χαρακτήρα με σκοπό ή αποτέλεσμα τηνπροσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου, και, ιδίως, τη δημιουργία εκφοβιστικού,εχθρικού, ταπεινωτικού, εξευτελιστικού ή επιθετικού περιβάλλοντος.

Άρθρο 4
Αρχή της ίσης μεταχείρισης
1. Η αρχή της ίσης μεταχείρισης σημαίνει ότι δεν υφίσταται καμία διάκριση λόγωφύλου, στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα, είτε άμεσα είτε έμμεσα, σε σχέση ιδίως μετην οικογενειακή κατάσταση, ιδίως όσον αφορά τη σύσταση, την εγκατάσταση ή τηνεπέκταση μιας επιχείρησης ή την έναρξη ή επέκταση κάθε άλλης μορφής αυτοτελούςεπαγγελματικής δραστηριότητας.
2. Στους τομείς που καλύπτει η παράγραφος 1, η παρενόχληση και η γενετήσιαπαρενόχληση θεωρούνται μεταχείριση που ενέχει διάκριση λόγω φύλου και, συνεπώς,απαγορεύονται. Το γεγονός ότι ένα άτομο απορρίπτει ή ανέχεται τέτοιου είδουςσυμπεριφορά δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως βάση για τη λήψη απόφασης πουεπηρεάζει το εν λόγω άτομο.
3. Στους τομείς που εμπίπτουν στην παράγραφο 1, η εντολή άνισης μεταχείρισηςπροσώπων λόγω φύλου θεωρείται διάκριση.

Άρθρο 5
Θετική δράση
Προκειμένου να διασφαλίζεται εμπράκτως η πλήρης ισότητα μεταξύ ανδρών καιγυναικών, στον εργασιακό βίο, τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρούν ή να θεσπίζουνμέτρα κατά την έννοια του άρθρου 157 παράγραφος 4 της συνθήκης για τη λειτουργίατης Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως, παραδείγματος χάριν, μέτρα με στόχο την προ ώθησηπρωτοβουλιών επιχειρηματικότητας μεταξύ γυναικών.

Άρθρο 6
Σύσταση εταιρείας
Με την επιφύλαξη των ειδικών όρων πρόσβασης σε ορισμένες δραστηριότητες πουισχύουν εξίσου και για τα δύο φύλα, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτραγια να εξασφαλίσουν ότι οι όροι για τη σύσταση εταιρείας μεταξύ συζύγων ή μεταξύσυντρόφων συμβίωσης, εφόσον και κατά τον βαθμό που τους αναγνωρίζει το εθνικόδίκαιο, δεν είναι πιο περιοριστικοί από τους όρους για τη σύσταση εταιρείαςμεταξύ άλλων προσώπων.

Άρθρο 7
Κοινωνική προστασία
1. Εφόσον σε κράτος μέλος υφίσταται σύστημα κοινωνικής προστασίας για τουςαυτοαπασχολουμένους εργαζόμενους, το εν λόγω κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαίαμέτρα για να εξασφαλίσει ότι οι σύζυγοι και οι σύντροφοι συμβίωσης, στουςοποίους αναφέρεται το άρθρο 2 στοιχείο β), μπορούν να επωφεληθούν κοινωνικήςπροστασίας σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.
2. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν εάν η κατά την παράγραφο 1 κοινωνικήπροστασία εφαρμόζεται σε υποχρεωτική ή προαιρετική βάση.

Άρθρο 8
Παροχές μητρότητας
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι στιςαυτοαπασχολούμενες εργαζόμενες γυναίκες, στις γυναίκες συζύγους και στιςσυντρόφους συμβίωσης κατά το άρθρο 2, μπορεί να χορηγείται, σύμφωνα με το εθνικόδίκαιο, ικανό επίδομα μητρότητας, το οποίο επιτρέπει τη διακοπή τηςεπαγγελματικής τους δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας για τουλάχιστον14 εβδομάδες.
2. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν εάν το κατά την παράγραφο 1 επίδομαμητρότητας χορηγείται σε υποχρεωτική ή προαιρετική βάση.
3. Το επίδομα κατά την παράγραφο 1, κρίνεται ικανό εάν εξασφαλίζει εισόδηματουλάχιστον ίσο προς:
α) το επίδομα που θα εισέπραττε το εν λόγω άτομο σε περίπτωση διακοπής τωνδραστηριοτήτων του για λόγους που οφείλονται στην κατάσταση της υγείας του·και/ή
β) τη μέση απώλεια εισοδήματος ή κέρδους σε σχέση με συγκρίσιμη προηγούμενηπερίοδο υπαγόμενη σε οιοδήποτε ανώτατο όριο καθορίζεται από το εθνικό δίκαιο·και/ή
γ) κάθε άλλο οικογενειακό επίδομα που θεσπίζεται από το εθνικό δίκαιο, υπαγόμενοσε οιοδήποτε ανώτατο όριο καθορίζεται από το εθνικό δίκαιο.
4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι οιαυτοαπασχολούμενες εργαζόμενες γυναίκες και οι γυναίκες σύζυγοι ή σύντροφοισυμβίωσης, κατά το άρθρο 2, έχουν πρόσβαση σε οιεσδήποτε υπάρχουσες υπηρεσίεςπαροχής προσωρινής αντικατάστασης ή σε οιεσδήποτε υφιστάμενες εθνικές κοινωνικέςυπηρεσίες. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι η πρόσβαση στις εν λόγωυπηρεσίες αποτελεί εναλλακτική λύση για το επίδομα στο οποίο αναφέρεται ηπαράγραφος 1 του παρόντος άρθρου ή μέρος του εν λόγω επιδόματος.

Άρθρο 9
Προάσπιση των δικαιωμάτων
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε πρόσωπο, το οποίο θεωρεί ότι έχει υποστείαπώλεια ή ζημία λόγω παράλειψης της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης,ακόμη και εάν η σχέση, στο πλαίσιο της οποίας εικάζεται ότι υπέστη μεταχείρισηπου ενείχε διάκριση, έχει λήξει, έχει πρόσβαση σε δικαστικές ή/και διοικητικέςδιαδικασίες, συμπεριλαμβανόμενων, οσάκις τα κράτη μέλη το κρίνουν σκόπιμο, τωνσυμφιλιωτικών διαδικασιών, με σκοπό την επιβολή της τήρησης των υποχρεώσεων πουαπορρέουν από την παρούσα οδηγία. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι ενώσεις, οιοργανώσεις και άλλες νομικές οντότητες, που έχουν, σύμφωνα με τα κριτήρια πουορίζει το εθνικό τους δίκαιο, έννομο συμφέρον να εξασφαλίσουν ότι τηρείται ηπαρούσα οδηγία, μπορούν να κινούν, είτε εξ ονόματος του ενάγοντος είτε προςυπεράσπισή του, και με την έγκρισή του, κάθε δικαστική ή διοικητική διαδικασίαπου προβλέπεται για την επιβολή της εφαρμογής των υποχρεώσεων που απορρέουν απότην παρούσα οδηγία.
3. Οι παράγραφοι 1 και 2 ισχύουν υπό την επιφύλαξη των εθνικών κανόνων περί τωνπροθεσμιών άσκησης αγωγής σε σχέση με την αρχή της ίσης μεταχείρισης.

Άρθρο 10
Αποζημίωση ή αποκατάσταση
Τα κράτη μέλη εισάγουν στα εθνικά νομικά τους συστήματα τα μέτρα που απαιτούνταιγια να διασφαλίζεται η πραγματική και αποτελεσματική αποζημίωση ή αποκατάσταση,όπως καθορίζεται από τα κράτη μέλη, όσον αφορά την απώλεια ή τη ζημία που υπέστηκάποιο πρόσωπο ως αποτέλεσμα διάκρισης λόγω φύλου, όπως αποζημίωση ήαποκατάσταση, αποτρεπτική και ανάλογη της ζημίας ή της απώλειας που υπέστη. Ηαποζημίωση ή η αποκατάσταση αυτή δεν περιορίζεται εκ των προτέρων απόκαθορισμένο ανώτατο όριο.

Άρθρο 11
Φορείς για την ισότητα
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να δια σφαλίσουν ότι ο φορέας ήοι φορείς που ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 20 της οδηγίας 2006/54/ΕΚ είναιεπίσης αρμόδιοι για την προώθηση, την ανάλυση, την παρακολούθηση και τηνυποστήριξη της ίσης μεταχείρισης όλων των προσώπων που εμπίπτουν στην παρούσαοδηγία, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου.
2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα καθήκοντα των φορέων που αναφέρονται στηνπαράγραφο 1 περιλαμβάνουν:
α) την παροχή ανεξάρτητης βοήθειας σε θύματα διακρίσεων για την προώθηση τωνκαταγγελιών τους περί διάκρισης, με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων των θυμάτων,και των ενώσεων, οργανώσεων και άλλων νομικών οντοτήτων που αναφέρονται στοάρθρο 9 παράγραφος 2·
β) τη διενέργεια ανεξάρτητων ερευνών σχετικά με τις διακρίσεις·
γ) τη δημοσίευση ανεξάρτητων εκθέσεων και τη διατύπωση συστάσεων για κάθε θέμαπου αφορά αυτές τις διακρίσεις·
δ) την ανταλλαγή, σε κατάλληλο επίπεδο, διαθέσιμων πληροφοριών με τουςαντίστοιχους ευρωπαϊκούς φορείς, όπως το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητατων Φύλων.

Άρθρο 12
Ένταξη της διάστασης του φύλου
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν ενεργά υπόψη τον στόχο της ισότητας μεταξύ ανδρών καιγυναικών κατά τη διατύπωση και την εφαρμογή των νομοθετικών, κανονιστικών καιδιοικητικών διατάξεων, πολιτι κών και δραστηριοτήτων στους τομείς στους οποίουςαναφέρεται η παρούσα οδηγία.

Άρθρο 13
Διάδοση πληροφοριών
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι διατάξεις που θεσπίζονται κατ’ εφαρμογή τηςπαρούσας οδηγίας, καθώς και οι ήδη ισχύουσες σχετικές διατάξεις, γνωστοποιούνταιμε κάθε πρόσφορο μέσο στους ενδιαφερομένους, σε όλη την επικράτειά τους.

Άρθρο 14
Επίπεδο προστασίας
Τα κράτη μέλη μπορούν να εισάγουν ή να διατηρούν διατάξεις ευνοϊκότερες από τιςδιατάξεις που ορίζονται με την παρούσα οδηγία όσον αφορά στην προστασία τηςαρχής της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να αποτελέσειλόγο για τη μείωση του επιπέδου προστασίας έναντι των διακρίσεων, από το ήδηπαρεχόμενο από τα κράτη μέλη στους τομείς που εμπίπτουν στην παρούσα οδηγία.

Άρθρο 15
Εκθέσεις
1. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν κάθε διαθέσιμη πληροφορία σχετικά με την εφαρμογήτης παρούσας οδηγίας στην Επιτροπή έως τις 5 Αυγούστου 2015.
Η Επιτροπή καταρτίζει συνοπτική έκθεση προς υποβολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιοκαι το Συμβούλιο το αργότερο έως τις 5 Αυγούστου 2016. Η εν λόγω έκθεση πρέπεινα λαμβάνει υπόψη κάθε τροποποίηση νομικής φύσεως που αφορά τη διάρκεια τηςάδειας μητρότητας για τις μισθωτές εργαζόμενες. Οσάκις ενδείκνυται, η εν λόγωέκθεση συνοδεύεται από προτάσεις τροποποίησης της παρούσας οδηγίας.
2. Η έκθεση της Επιτροπής λαμβάνει υπόψη τις απόψεις των ενδιαφερόμενωνπαραγόντων.

Άρθρο 16
Εφαρμογή
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές καιδιοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία έως τις 5Αυγούστου 2012 το αργότερο. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των ενλόγω δια τάξεων.Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη,αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά τηνεπίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Οσάκις τούτο δικαιολογείται από ιδιαίτερες δυσχέρειες, μπορεί, εν ανάγκη, ναχορηγηθεί στα κράτη μέλη πρόσθετη προθεσμία δύο ετών έως τις 5 Αυγούστου 2014,προκειμένου να συμμορφωθούν με το άρθρο 7, και προκειμένου να συμμορφωθούν μετο άρθρο 8 όσον αφορά τις γυναίκες συζύγους και συντρόφους συμβίωσης στις οποίεςαναφέρεται το άρθρο 2 στοιχείο β).
3. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεωνεσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσαοδηγία.
 

Άρθρο 17
Κατάργηση
Η οδηγία 86/613/ΕΟΚ καταργείται με ισχύ από τις 5 Αυγούστου 2012.
Οι αναφορές στην καταργηθείσα οδηγία νοούνται ως αναφορές στην παρούσα οδηγία.
 

Άρθρο 18
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στηνΕπίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
 

Άρθρο 19
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
 

Στρασβούργο, 7 Ιουλίου 2010.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ο Πρόεδρος J. BUZEK
Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος O. CHASTEL