| | Αρθρα [27/06/2009]Περαίωση εκκρεμών υποθέσεων - Για τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας - Ποιες περιπτώσεις υπάγονται για τα έτη από 1997 μέχρι 2007 Περαίωση εκκρεμών υποθέσεων Για τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας - Ποιες περιπτώσεις υπάγονται για τα έτη από 1997 μέχρι 2007
Tου φοροτεχνικού Γιωργου Δ. Χριστοπουλου
Θα δούμε τις λεπτομέρειες σχετικά με την περαίωση εκκρεμών υποθέσεωνΦόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ), που ως γνωστόν επεβλήθη το1997 με το ν.2459/97. (σ.σ. θυμόμαστε την προαναγγελία με δηλώσεις τουτότε πρωθυπουργού κ. Κώστα Σημίτη για τους «έχοντες και κατέχοντες»).Οι διατάξεις του ίσχυσαν μέχρι και το 2007, όταν καταργήθηκαν ενόψειτου νέου φόρου κατοχής, του Ενιαίου Τέλους Ακίνητης Περιουσίας, τουγνωστού σε όλους ΕΤΑΚ με το ν.3634/29-01-08.
Υπενθυμίζουμε ότι σε αντίθεση με το ΕΤΑΚ που αρχίζει από το πρώτο ευρώ,με εξαίρεση (για τα φυσικά πρόσωπα), τα εκτός σχεδίου γήπεδα καιαγροτεμάχια και αφαίρεση, ως απαλλασσόμενου ποσού από τη συνολική αξίατων κατοικιών, ποσού 200.000 και 100.000 ευρώ για τους έγγαμους καιάγαμους αντίστοιχα, ο ΦΜΑΠ προέβλεπε φορολογία μετά το αφορολόγητο ποσό487.200 ευρώ για τα νοικοκυριά και 243.600 ευρώ για τα νομικά πρόσωπα(αφαιρούντο και τα δάνεια που αφορούσαν τα ακίνητα).
Υπαγόμενες υποθέσεις
Στη ρύθμιση (άρθρο 46 ν.3763/27-05-09 και Εγκ.Υπ. Οικ.ΠΟΛ.1077/10.6.2009 και 1078/11-6-09), υπάγονται οι υποθέσεις πουαφορούν τα έτη 1997 μέχρι και 2007 και εφόσον μέχρι την 27-5-2009,ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου: α) έχει υποβληθεί δήλωση ΦΜΑΠ και δενέχει εκδοθεί πράξη καταλογισμού ή β) έχει κοινοποιηθεί φύλλο ελέγχου ήγ) δεν έχει υποβληθεί δήλωση, αλλά έχει εκδοθεί και καταχωρισθεί στοοικείο βιβλίο φύλλο ελέγχου ή αυτό έχει κοινοποιηθεί μέχρι 27-5-2009.
Προσοχή: Σε αντίθεση με τις λοιπές υποθέσεις κεφαλαίου που είδαμε, όπουο υπόχρεος πρέπει να υποβάλλει συμπληρωματική δήλωση μέχρι 31-12-2009,εδώ οι υποθέσεις ΦΜΑΠ, περαιώνονται οριστικά με αποκλειστική (οίκοθεν)ενέργεια του αρμόδιου εφόρου, χωρίς να αποκλείεται βέβαια το δικαίωμακαι στον υπόχρεο (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) να ζητήσει την υπαγωγή τουστη ρύθμιση αυτή, με αίτησή του, η οποία πρέπει να υποβληθεί μέχρι30-09-2009.
Εκκαθαριστικό σημείωμα
Συνεπώς για την υλοποίηση της περαίωσης, ο έφορος συντάσσειεκκαθαριστικό σημείωμα, ο τύπος του οποίου έχει καθοριστεί με απόφασητου υπ. Οικονομικών (πολ.1077/10-06-2009), χωριστά για τα φυσικά καινομικά πρόσωπα. Θα δούμε πιο κάτω περισσότερα, αφού πρώτα σταθούμε σεένα ενδιαφέρον ζήτημα, αυτό της σχέσης μας με την Εφορία και τηΔιοίκηση γενικότερα.
Γιατί συχνά ο πολίτης αναγκάζεται να συμβιβάζεται για να μειώσει τα εξοντωτικά πρόστιμα ή οδηγείται στα φορολογικά δικαστήρια
Εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι η προσδοκία του εκάστοτε υπουργούΟικονομικών να περάσει το μήνυμα στη Διοίκηση ώστε οι ενέργειές τηςπρος τους πολίτες να υλοποιούνται αποτελεσματικά στο πλαίσιο και στοπνεύμα «της χρηστής διοίκησης και της εμπέδωσης κλίματος εμπιστοσύνηςστις σχέσεις κράτους – πολίτη» έχει πολύ δρόμο να διανύσει ακόμα. Καιόσο αυτό -πέρα από άλλες αιτίες, οφείλεται κυρίως στην πολυσυζητημένηπολυνομία και τύπο-γραφειοκρατία- δεν έχει λυθεί, τόσο τα ζητήματα τουκαθημερινού «πάρε - δώσε» με την εφορία, θα αυξάνουν στον πολίτη τηνανασφάλεια και θα του αφαιρούν ερείσματα στη δημιουργία εμπιστοσύνης ηοποία είναι συνώνυμη της φορολογικής συνείδησης.
Αναφερθήκαμε στα δύο προηγούμενα μέρη στο πώς και το γιατί λιμνάζουνστις εφορίες, την τελευταία δεκαετία, πάνω από 800.000 υποθέσεις.
Είδαμε με το παράδειγμα της οδύσσειας αναγνώστη μας ότι από την έλλειψησταθερής και απόλυτα συνεπούς διοικητικής διαδικασίας στο κλείσιμουποθέσεων κληρονομιών με συμβιβασμό πολλοί έφοροι εκτιμούσαν την αξίατου ακινήτου δυσανάλογα υψηλότερη από εκείνη που όρισε στην περιοχή τοαντικειμενικό σύστημα, αναγκάζοντας τον φορολογούμενο ή να υποκύπτει σεσυμβιβασμό για να μειώσει τα εξοντωτικά πρόστιμα, ή να οδηγηθεί σταφορολογικά δικαστήρια.
Η αποκαλυπτική μαρτυρία του ομότιμου καθηγητή Νομικής για τις αδυναμίες του συστήματος που ταλαιπωρεί τους πολίτες
Τη δυσαρμονία μεταξύ διοικητικής πρακτικής και της αρχής της χρηστήςδιοίκησης είχαμε από πέρυσι αναδείξει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη γιατην αντιμετώπιση του προβλήματος.
Δεν δυσκολευόμαστε να σημειώσουμε ότι με τη δίκαιη και «θεραπευτική»διάταξη αποκαθίσταται πλέον το χρόνιο αυτό ζήτημα ώστε να μπορούν ναπεραιώνονται στο εξής, όσες υποθέσεις ακινήτων εκκρεμούν και βρίσκονταισε περιοχές στις οποίες σταδιακά επεκτείνεται το σύστημα αντικειμενικούπροσδιορισμού της αξίας τους, (άρθρο 45 του ν.3763/27.5.2009 και εγκ.πολ.1076/10-06-2009).
Οι υπόχρεοι θα μπορούν να υποβάλλουν μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνώναπό την εφαρμογή σε κάθε περιοχή του αντικειμενικού συστήματος,συμπληρωματική δήλωση και να αποδέχονται ως φορολογητέα αξία, εκείνηπου προκύπτει με το αντικειμενικό σύστημα.
Μαρτυρία
«Αντιμετώπισα άγνοια ή αμηχανία και αναγκάστηκα να προσφύγω σταδιοικητικά δικαστήρια». Οι παραπάνω επισημάνσεις αποκτούναντικειμενικότητα όταν έχουν την «έξωθεν» καλή μαρτυρία των αναγνωστώνμας. Τέτοιες απόψεις, όπως αυτές της επιστολής του κ. Φαίδωνα Κοζύρη,Ομ. Καθηγητή Νομικής των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Ohio State,συμβάλλουν στην προσπάθεια του υπουργείου Οικονομικών να βοηθήσει τηΔιοίκηση να βρει τον βηματισμό της, ώστε οι φορολογούμενοι πολίτες νανιώθουν ασφαλείς, καθόσον οι υποθέσεις τους θα αντιμετωπίζονται, δίκαιακαι αποτελεσματικά χωρίς ταλαιπωρία και προβληματικούς ελέγχους.
Η επιστολή
Γράφει λοιπόν ο κ. Κοζύρης:
Θα σας ενημερώσω πως έμπλεξε και μένα η ελλιπής γνώση του εμπράγματου δικαίου από τους αρμόδιους.
Διαθέτω εγώ και η γυναίκα μου την επικαρπία «από κοινού, εξ αδιαιρέτουκαι κατ’ ισομοιρίαν» επί διαμερίσματος 145 τ.μ. στην Καλαμαριά. Η ψιλήκυριότης ανήκει στις δύο κόρες μου που ζουν στην Αμερική και δεν έχουναπολύτως κανένα άλλο περιουσιακό στοιχείο στην Ελλάδα. Ο νόμοςφορολογεί για τους κατοίκους του εξωτερικού κάθε ιδιοκτησία στην Ελλάδαακόμα και την ελάχιστη όπως εδώ, χωρίς κανένα αφορολόγητο. Εστω, αν καιίσως αντισυνταγματική διάκριση.
Επιπλέον, δυστυχώς, η εφορία δεν καταλαβαίνει τη διαφορά ανάμεσα στηνιδιοκτησία ποσοστού δικαιώματος π.χ. 50%, οπότε και μεταβιβάσιμο είναικαι μπορεί να υπόκειται σε λήξη, και στην ιδιοκτησία δικαιώματος «απόκοινού, εξ αδιαιρέτου και κατ’ ισομοιρίαν» υπό άλλο καθεστώς όπως εδώ.Η επικαρπία μπορεί να είναι το ένα ή το άλλο. Στην πρώτη περίπτωση,όταν πεθάνει ο 50% επικαρπωτής, το μερίδιό του περνάει στους ψιλούςκυρίους ενώ στη δεύτερη το μερίδιο αυτό του 50% περνάει στον άλλοεπικαρπωτή και ενώνεται με το δικό του και μόνο στον θάνατό τουδεύτερου όλη η ιδιοκτησία περνάει στους ψιλούς κυρίους.
Ετσι, στο Ε9 οι δύο ψιλοί κύριοι δηλώνουν ο καθένας ένα δικαίωμα ψιλήςκυριότητας 50% και όχι 25% και 25% διότι δεν αποκτούν κανένα δικαίωμαστον θάνατο του πρώτου επικαρπωτή, μόνο με τον θάνατο του δεύτερουεπικαρπωτή υπεισέρχονται ο καθένας στο 50% της όλης επικαρπίας.
Αλλά στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα! Αντιμετώπισα άγνοια ήαμηχανία και αναγκάστηκα να προσφύγω στα διοικητικά δικαστήρια.
Με τιμή,
Φ. Κοζυρης
Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2009 η προθεσμία για την περαίωση των υποθέσεων ΦΜΑΠ
Αντίθετα με τις λοιπές υποθέσεις κεφαλαίου, που είδαμε στα προηγούμεναδύο μέρη, για τις οποίες η περαίωση τρέχει μέχρι 31/12/2009, εδώ γιατις υποθέσεις Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, τις βασικέςλεπτομέρειες των οποίων καταγράφουμε σήμερα, πρέπει μέχρι 31/10/2009 οαρμόδιος έφορος να έχει εκδώσει και επιδώσει το εκκαθαριστικό σημείωμαστον υπόχρεο (φυσικό ή νομικό πρόσωπο).
Πότε η αξία προσαυξάνεται με 10% και πότε μειώνεται με 10%;
α) στις περιπτώσεις που έχει υποβληθεί δήλωση ΦΜΑΠ το αντίστοιχο έτοςπεραιώνεται με βάση την αξία της δήλωσης προσαυξημένη κατά 10%,
β) στις περιπτώσεις που έχει κοινοποιηθεί φύλλο ελέγχου, η περαίωσηγίνεται εφόσον, ο υπόχρεος αποδεχθεί την αξία του φύλλου ελέγχουμειωμένη κατά 10%, με την προϋπόθεση ότι η προκύπτουσα αξία δεν μπορείνα είναι μικρότερη από τη δηλωθείσα αξία πλέον 10% και,
γ) στις περιπτώσεις όπου δεν έχει υποβληθεί δήλωση, αλλά έχει εκδοθείκαι καταχωρισθεί στο οικείο βιβλίο φύλλο ελέγχου ΦΜΑΠ, ή έχεικοινοποιηθεί φύλλο ελέγχου μέχρι τη δημοσίευση του νόμου, οι υποθέσειςπεραιώνονται βάσει της αξίας που έχει προσδιοριστεί στο φύλλο ελέγχουμειωμένη κατά 10%.
Οι υπόχρεοι -φυσικά και νομικά πρόσωπα- που θα αποδεχθούν την περαίωση,απαλλάσσονται από την καταβολή οποιουδήποτε πρόσθετου φόρου, προστίμουή άλλης κύρωσης για τα ακίνητά τους που έχουν υπαχθεί στις ρυθμίσειςαυτές.
Μέσα σε 10 ημέρες από την επίδοση του εκκαθαριστικού ΦΜΑΠ από τοναρμόδιο έφορο, πρέπει να προσέλθει ο υπόχρεος αν θέλει να περαιώσει,προκειμένου να το αποδεχθεί, καταβάλλοντας ταυτόχρονα το 10% τουσυνολικού ποσού περαίωσης. Το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε 12 ίσεςμηνιαίες δόσεις (όχι μικρότερες των 100 ευρώ), από τις οποίες η πρώτητην τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα. Αν καταβληθεί το σύνολομέσα στην προθεσμία της πρώτης δόσης παρέχεται έκπτωση 5%
Προϋποθέσεις
Για να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τα πιο πάνω η περαίωση πρέπει πρώτανα μην εξαιρείται η υπόθεση. Υποθέσεις που εξαιρούνται από τη ρύθμισηείναι οι εξής: α) όταν δεν έχει υποβληθεί δήλωση ΦΜΑΠ το οικείο έτος,β) όταν έχει υποβληθεί μερική δήλωση και δεν έχει ακολουθήσει υποβολήαρχικής δήλωσης και γ) όταν έχει ασκηθεί προσφυγή που εκκρεμεί σταδιοικητικά δικαστήρια (σχετικές οδηγίες του υπ. Οικονομικών βλέπε στιςεγκυκλίους που προαναφέρθηκαν).
|